Cyngor Sir Ynys Môn

Bydd y bil Treth Gyngor ar gyfer eiddo lle caiff un o ddau breswylydd ei eithrio yr un fath ag ydyw ar gyfer eiddo gydag un preswylydd yn unig. Hynny yw, cewch ostyngiad o 25%.

Os yw rhywun sy’n gymwys am eithriad yn byw ar ei ben ei hun, neu ond gydag eraill nad ydynt yn gymwys am eithriad, bydd gostyngiad o 50% yn berthnasol. ​

Nid yw pobl yn y grwpiau canlynol yn cael eu cyfrif tuag at nifer yr oedolion sy’n byw mewn eiddo:

• myfyrwyr llawn-amser​
• nyrsys sy’n fyfyrwyr
• pobl sy’n gadael gofal​
• diplomyddion
• gŵr neu wraig i fyfyriwr nad yw’n dod o Brydain
• aelodau o’r lluoedd arfog a’u dibynyddion
• pobl 18+ oed sydd â hawl i ​gael budd-dal plant
• pobl yn y carchar (ac eithrio’r rheini sydd yn y carchar am beidio â thalu'r Dreth Gyngor neu ddirwy)
• aelodau o gymunedau crefyddol (e.e. mynachod a lleianod)
• pobl sy’n gofalu am rywun anabl nad yw’n ŵr, yn wraig neu’n bartner nac yn blentyn dan 18 oed
• gweithwyr gofal sy’n gweithio am dâl isel (fel arfer i elusennau)​
• pobl ifanc 18 a 19 oed sydd yn yr ysgol neu sydd newydd adael ysgol
• pobl sy’n aros mewn hosteli/llochesi nos penodol
• pobl sydd â namau meddyliol difrifol
• cleifion mewn ysbytai
• cleifion mewn cartrefi gofal
• prentisiaid a’r rhai ar hyfforddiant ieuenctid (rhaid i brentisiaid ennill llai na £195 yr wythnos)
• pobl sy’n gadael gofal​

Os yw eiddo'n cael ei feddiannu gan fyfyrwyr, pobl sy'n gadael gofal neu bobl â nam meddyliol difrifol yn unig neu unrhyw gyfuniad o'r rhain, gall eithriad​ fod yn berthnasol.​

Cysylltwch â ni am fwy o wybodaeth.

​​​​​​Mae'n bwysig eich bod yn talu'r gyfradd gywir o Dreth y Cyngor.

Mae bil Treth Gyngor llawn yn seiliedig ar o leiaf ddau oedolyn yn byw mewn cartref.

Efallai y byddwch yn cael 25% oddi ar eich bil os ydych​ yn byw ar eich pen eich hun ac yn cael eich ystyried yn oedolyn sy'n atebol i dalu’r Dreth Gyngor.

Gwelwch restr o bobl nad ydynt yn cael eu cyfrif am y Dreth Gyngor ar y dudalen hon.

Agorwch y ffurflen gan ddefnyddio porwr gwe â gefnogwyd fel Safari, Google Chrome, Microsoft Edge neu Firefox.

Ar gyfer Treth y Cyngor, mae person anabl yn cyfeirio at berson sydd ag anabledd sylweddol a pharhaol.

Gallant fod yn oedolyn neu'n blentyn ac nid oes rhaid iddynt fod yn gyfrifol am dalu bil Treth y Cyngor.

Agorwch y ffurflen gan ddefnyddio porwr gwe â gefnogwyd fel Safari, Google Chrome, Microsoft Edge neu Firefox.

Efallai y bydd pobl sydd ag ardystiad meddygol bod ganddyn nhw amhariad gwybyddol sylweddol yn gymwys i dalu dim Treth Gyngor neu i dalu llai ar gyfer yr eiddo y maen nhw'n byw ynddo.

Beth yw amhariad gwybyddol sylweddol

Ystyrir bod gan berson amhariad gwybyddol sylweddol os oes ganddo gyflwr meddwl difrifol a pharhaol, neu niwed niwrolegol difrifol a pharhaol, sy'n effeithio ar allu'r ymennydd i weithredu ac sy'n cael effaith sylweddol ar fywyd beunyddiol yr unigolyn hwnnw.

Mae cyflyrau a allai arwain at amhariad gwybyddol sylweddol yn cynnwys (ymysg cyflyrau eraill):

• clefyd Alzheimer a mathau eraill o ddementia
• clefyd Parkinson
• anawsterau dysgu difrifol
• strôc
• cyflyrau niwrolegol neu feddyliol eraill sy'n arwain at amhariad gwybyddol difrifol, parhaol

Nid yw dioddef o un o'r cyflyrau hyn o reidrwydd yn golygu bod person yn gymwys. Rhaid i feddyg neu ymarferydd meddygol roi diagnosis ffurfiol o amhariad gwybyddol sylweddol i'r person.

Meini prawf cymhwystra

To qualify for a Council Tax reduction or exemption under SCI rules, a person must:

• fod ag ardystiad meddygol gan feddyg neu ymarferydd meddygol bod ganddo amhariad gwybyddol sylweddol; a
• Bod â hawl i o leiaf un o'r budd-daliadau canlynol:
  • Lwfans Gweini
  • Lwfans Anabledd Difrifol
  • Lwfans Byw i'r Anabl (cyfradd uwch neu ganolradd yr elfen ofal)
  • Cynnydd yn y pensiwn anabledd (am fod angen gweini cyson)
  • Tâl Atodol neu Lwfans i'r Anghyflogadwy
  • Credyd Treth Gwaith (gydag elfen anabledd neu elfen anabledd difrifol)
  • Taliad Annibyniaeth Personol (cyfradd safonol neu uwch)
  • Taliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog
  • Lwfans Gweini Cyson
  • Cymhorthdal Incwm (sy'n cynnwys premiwm anabledd)
  • Credyd Cynhwysol (o dan amgylchiadau pan fo gallu person i wneud gwaith a/neu weithgarwch cysylltiedig yn gyfyngedig)

Lefel y disgownt

Mae'r gostyngiad a gewch yn dibynnu ar faint o bobl rydych chi'n byw gyda nhw ac a ydyn nhw'n gymwys i dalu'r Dreth Gyngor.

Esemptiad o 100% (dim Treth Gyngor i'w thalu)

Ni fydd rhaid ichi dalu unrhyw Dreth Gyngor:

• os ydych chi wedi cael ardystiad meddygol bod gennych amhariad gwybyddol sylweddol ac os ydych chi'n byw ar eich pen eich hun, neu
• os ydych chi'n byw gyda phobl eraill sydd hefyd wedi cael ardystiad meddygol bod ganddyn nhw amhariad gwybyddol sylweddol.

Disgownt o 25%

Mae disgownt o 25% yn gymwys:

• os ydych chi wedi cael ardystiad meddygol bod gennych amhariad gwybyddol sylweddol, ac
• os ydych chi'n byw gydag un oedolyn sy'n gymwys i dalu'r Dreth Gyngor

Disgownt o 50%

Efallai y byddwch yn cael disgownt o 50%:

• os ydych chi wedi cael ardystiad meddygol bod gennych amhariad gwybyddol sylweddol, ac
• os ydych chi'n byw gyda phobl eraill nad ydyn nhw'n cael eu cyfrif at ddibenion y Dreth Gyngor (gall hyn gynnwys gofalwyr llawnamser sy'n bodloni'r amodau ar gyfer gofalwyr)

Dim disgownt

Ni fyddwch yn cael unrhyw ddisgownt:

• os ydych chi wedi cael ardystiad meddygol bod gennych amhariad gwybyddol sylweddol ac os ydych chi'n byw gyda dau neu fwy o oedolion sy'n gymwys i dalu'r Dreth Gyngor.

Gwneud cais

Gwneud cais am disgownt oherwydd amhariad gwybyddol sylweddol

Yna byddwn yn cadarnhau a ydych chi'n gymwys:

• yn rhoi cyngor ar ba dystiolaeth y gallai fod ei hangen arnoch chi
• yn egluro sut i wneud cais

Mae dau fath o ofalwr o ran cyfraith Treth Gyngor.

• Gofalwr proffesiynol.
• Gofalwr di-dâl neu berthynas.

Gallai'r naill neu'r llall fod â hawl i ostyngiad yn eu Treth y Cyngor cyn belled â bod y meini prawf canlynol yn cael eu bodloni.

Y gofalwr proffesiynol

Bydd person yn cael ei ddiystyru os yw:

cyflogi i ddarparu gofal a chymorth i berson ar ran naill ai awdurdod lleol, Cyngor Cyffredin Dinas Llundain, Cyngor Ynysoedd Sili, y Goron, neu gorff elusennol

yn cael eu cyflogi gan berson y mae’n darparu gofal iddo ac fe’u cyflwynwyd gan un o’r uchod

yn cael eu cyflogi i ddarparu gofal am o leiaf 24 awr yr wythnos, ac yn cael eu talu dim mwy na £44 yr wythnos

yn preswylio mewn eiddo a ddarperir naill ai gan y corff perthnasol (hynny yw, yr elusen) neu gan y person y maent yn darparu gofal iddo

Y gofalwr di-dâl neu berthynas

Bydd person yn cael ei ddiystyru os yw:

• darparu gofal i berson sy’n derbyn:
  • lwfans presenoldeb
  • cyfradd uchaf neu ganolig elfen ofal lwfans byw i'r anabl
  • cynnydd mewn lwfans gweini cyson o dan yr amod i erthygl 14 o Gynllun Anafiadau Personol (Sifiliaid) 1983(3), neu o dan erthygl 14(1)(b) o'r Llynges, y Lluoedd Arfog a'r Awyrlu etc. (Anabledd a Marwolaeth ) Gorchymyn Pensiynau Gwasanaeth 1983(4)
  • cynnydd yng nghyfradd ei bensiwn anabledd o dan adran 104 o’r ddeddf honno
  • cyfradd safonol neu uwch elfen byw bob dydd y taliad annibyniaeth bersonol
• yn byw yn yr un eiddo â’r person y maent yn gofalu amdano
• darparu gofal am o leiaf 35 awr yr wythnos ar gyfartaledd
• gofalu am rywun sydd dros 18 oed nad yw’n briod neu’n bartner i’r gofalwr, neu os ydynt yn darparu gofal i blentyn o dan 18 oed ac nad ydynt yn rhiant i’r plentyn hwn

Agorwch y ffurflen gan ddefnyddio porwr gwe â gefnogwyd fel Safari, Google Chrome, Microsoft Edge neu Firefox.

Mae person yn cael ei ddiystyru ar gyfer Treth y Cyngor os yw o dan 20 oed a’i fod yn gadael coleg neu ysgol rhwng 1 Mai a 31 Hydref mewn unrhyw flwyddyn, ac nad yw’n mynd ymlaen i gwrs addysg amser llawn neu gwrs addysg cymwys.

Bydd rhai pobl ifanc sy'n gadael ysgol neu goleg yn cael eu diystyru fel myfyrwyr pan fydd cyrsiau'n dechrau ym mis Hydref bob blwyddyn. Nid ydynt yn cael eu cyfrif ar gyfer Treth y Cyngor am ychydig wythnosau cyn dod yn fyfyriwr os ydynt wedi cyrraedd 18 oed.

Bydd person yn cael ei ddiystyru tan 1 Tachwedd o dan unrhyw amgylchiadau yn y flwyddyn y mae'n gadael yr ysgol neu'r coleg.

Gwneud cais

Myfyrwyr

Caiff myfyrwyr eu diystyru at ddibenion Treth y Cyngor. Mae'r term myfyriwr yn golygu:

• unrhyw berson sydd wedi ymrestru at ddiben ymgymryd â chwrs addysg llawnamser mewn sefydliad addysgol rhagnodedig
• person o dan 20 oed sy’n ymgymryd â chwrs addysg cymwys
• cynorthwyydd iaith dramor fel y'i diffinnir

Myfyrwyr nyrsio

Mae myfyriwr nyrsio yn rhywun sy'n dilyn cwrs mewn coleg nyrsio a bydwreigiaeth, neu goleg iechyd.

Pe bai’r cwrs yn cael ei gwblhau’n llwyddiannus, byddai’n arwain at gofrestru neu gadw’r gofrestr o dan adran 10 o Ddeddf Nyrsys, Bydwragedd ac Ymwelwyr Iechyd 1979.

Hwn fyddai eu cynhwysiad cyntaf ar y gofrestr honno.

Mae rhywun sy'n astudio cyrsiau academaidd mewn prifysgolion neu golegau, neu sydd ar gyrsiau Prosiect 2000, wedi'u heithrio o'r diffiniad hwn gan eu bod yn cael eu hystyried yn fyfyrwyr.

Prentisiaid

Rhaid i'r meini prawf canlynol fod yn berthnasol i berson gael ei ddiystyru fel prentis o dan ddeddfwriaeth Treth y Cyngor.

Rhaid iddynt fod yn:

• yn gyflogedig at ddiben dysgu crefft, busnes, proffesiwn, swydd, cyflogaeth neu alwedigaeth
• ar raglen hyfforddiant sy'n arwain at gymhwyster a achredir gan yr Awdurdod Cymwysterau a Chwricwlwm
• yn gyflogedig, yn derbyn lwfans neu’r ddau (os yw’r cyfanswm yn sylweddol llai na’r cyflog y byddent yn debygol o’i gael pe baent wedi cyflawni’r cymhwyster dan sylw)
• yn derbyn dim mwy na £195 yr wythnos

Hyfforddeion hyfforddi ieuenctid

Bydd person yn cael ei ddiystyru at ddibenion Treth y Cyngor os yw o dan 25 oed a bod eu hyfforddiant yn cael ei gydnabod o dan Ddeddf Cyflogaeth a Hyfforddiant 1973 a Rheoliadau Lwfans Ceisio Gwaith 1996.

Agorwch y ffurflen gan ddefnyddio porwr gwe â gefnogwyd fel Safari, Google Chrome, Microsoft Edge neu Firefox.

Mae person sy'n byw mewn cartref gofal, ac sy'n derbyn gofal neu driniaeth yno'n barhaol, yn cael ei ddiystyru at ddibenion Treth Gyngor.

Mae hyn yn berthnasol i’r cartref gofal y mae’r person yn byw ynddo, ac nid i’r eiddo y mae’r person hwnnw wedi symud ohono.

Pan fydd holl drigolion eiddo yn cael eu diystyru (er enghraifft, lle mae holl breswylwyr cartref gofal yn derbyn gofal) gellir rhoi gostyngiad o 50%.

Gwneud cais

Mae person yn cael ei ddiystyru ar gyfer Treth y Cyngor os yw’n aelod, neu’n ddibynnydd aelod, o bencadlys rhyngwladol neu sefydliad amddiffyn.

Y sefydliadau dan sylw yw’r rhai sydd wedi’u dynodi ar hyn o bryd gan Orchymyn yn y Cyfrin Gyngor o dan Ddeddf Pencadlysoedd Rhyngwladol a Sefydliadau Amddiffyn 1964.

Gwneud cais

Gall gostyngiad fod yn berthnasol os yw person yn cael ei gadw trwy orchymyn llys, boed yn y carchar, mewn ysbyty neu unrhyw le arall.

Nid yw’n cynnwys pobl yn nalfa’r heddlu nes iddynt gael eu cadw yn y ddalfa gan y llys. Mae'r gostyngiad hwn yn golygu nad yw pobl yn cyfrif ar gyfer Treth y Cyngor, er y gallai eu dedfryd fod yn fyr a'u cartref yn parhau i fod yn brif breswylfa iddynt.

Nid yw'r diystyriad hwn yn berthnasol pan fydd y person yn cael ei gadw am beidio â thalu Treth y Cyngor neu bedwar diffyg talu dirwy.

Gwneud cais

Gallwch ganslo gostyngiad treth gyngor gyda'n ffurflen ar-lein.

Agorwch y ffurflen gan ddefnyddio porwr gwe â gefnogwyd fel Safari, Google Chrome, Microsoft Edge neu Firefox.