Cyngor Sir Ynys Môn

Newidiadau i'r gwasanaeth ailgylchu a gwastraff


Bydd Cyngor Sir Ynys Môn yn gwneud cyfres o welliannau i wasanaethau ailgylchu a gwastraff yn dilyn ymgynghoriad cyhoeddus.

Mae'r newidiadau arfaethedig i'r gwasanaeth ailgylchu a gwastraff wedi'u llunio i helpu i gynyddu cyfraddau ailgylchu a chwrdd â thargedau Llywodraeth Cymru.

Ni ddisgwylir unrhyw newidiadau mawr cyn 2029.

Y newidiadau y byddwn yn eu gwneud

  • Darparu cynhwysydd ailgylchu ychwanegol i gartrefi, os ydynt yn dymuno, ar gyfer ailgylchu deunyddiau ychwanegol.
  • Casglu papur a chardbord gyda’i gilydd er mwyn symleiddio’r system troli ailgylchu.
  • Parhau i gasglu biniau du bob tair wythnos.
  • Lleihau capasiti gwastraff gweddilliol trwy gyflwyno biniau du llai yn y dyfodol.
  • Cynnal ymgyrchoedd codi ymwybyddiaeth i wella dealltwriaeth ynglŷn ag ailgylchu ac ailddefnyddio.
  • Archwilio cyfleoedd i gasglu deunyddiau ailgylchu ychwanegol yn y dyfodol.

Manteision y newidiadau

  • Bydd yn haws ailgylchu ar ôl symleiddio gosodiad y troli ailgylchu.
  • Bydd cynwysyddion ychwanegol yn cael eu darparu i gartrefi sydd angen ailgylchu mwy.
  • Helpu i gynyddu cyfraddau ailgylchu ledled yr ynys.
  • Cefnogi ymrwymiadau newid hinsawdd y cyngor.
  • Parhau i gasglu biniau du bob tair wythnos, yn unol â’r adborth a dderbyniwyd yn ystod yr ymgynghoriad.
  • Sicrhau arian grant i uwchraddio cyfleusterau fydd yn helpu i sicrhau gwasanaethau i breswylwyr.

Rhagor o fanylion am y newidiadau

Nid oes disgwyl newidiadau sylweddol cyn 2029.

Cyn rhoi’r newidiadau ar waith bydd angen buddsoddi’n sylweddol mewn isadeiledd i wella ein canolfannau ailgylchu, cymeradwyo cyllid, cynnal gweithgareddau caffael a llunio cynlluniau manwl.

Daeth yn amlwg o’r ymgynghoriad bod cyfran sylweddol o’r cyhoedd yn gwrthwynebu casglu biniau du bob pedair wythnos.

Rydym wedi penderfynu cadw'r casgliadau i bob tair wythnos.

Mae’n rhaid i bob cyngor yng Nghymru gyrraedd targed ailgylchu 70% Llywodraeth Cymru.

Gellir dirwyo cynghorau os nad ydynt yn cyrraedd y targed hwn. Mae Ynys Môn yn ailgylchu 63% o’i wastraff ar hyn o bryd. Gallai Cyngor Sir Ynys Môn gael dirwy o thua £400,000 y flwyddyn yn seiliedig ar y gyfradd ailgylchu bresennol.

Mae data ac ymchwil cyfredol yn dangos y byddai’n bosib ailgylchu 52% o’r gwastraff sy’n cael ei roi yn y biniau du. Mae cyfraddau ailgylchu gwastraff bwyd hefyd yn isel o gymharu â chynghorau eraill.

Mae tystiolaeth gan gynghorau eraill yng Nghymru yn dangos bod modd ailgylchu mwy drwy gynnig opsiynau ailgylchu gwell i bobl, yn ogystal â chyfyngu ar y gwastraff cyffredinol sy’n cael ei roi yn y biniau du trwy leihau maint y bin.

Er mwyn i ni ailgylchu cymaint ag y gallwn, mae ‘Glasbrint Casglu’ Llywodraeth Cymru’n argymell y dylai cartrefi fod ag un bin du safonol llawn (60 litr) neu lai yr wythnos. Mae darparu biniau llai i aelwydydd yn cyd-fynd â’r ‘Glasbrint Casglu’.

Maint y biniau du llai

Yr argymhelliad sydd wedi’i gymeradwyo yw darparu biniau du newydd 180 litr o faint yn lle’r biniau 240 litr presennol.

Bydd cynlluniau gweithredu manwl yn cael eu datblygu cyn cyflwyno unrhyw newidiadau.

Beth fydd yn digwydd i'ch bin du presennol

Nid oes trefniadau manwl wedi'u cytuno eto.

Byddwn yn datblygu cynlluniau dros y blynyddoedd nesaf, a bydd preswylwyr yn cael gwybod ymhell cyn i unrhyw newidiadau gael eu cyflwyno.

Mae Cyngor Sir Ynys Môn yn cydnabod bod anghenion ac amgylchiadau cartrefi yn gallu amrywio.

Bydd cynlluniau gweithredu manwl yn cael eu llunio cyn cyflwyno unrhyw newidiadau a byddant yn ystyried y materion a godwyd yn ystod yr ymgynghoriad.

Bydd trigolion yn derbyn gwybodaeth bellach mewn da bryd cyn cyflwyno’r newidiadau.

Mae'r argymhelliad yn cynnwys cynhwysydd ailgylchu ychwanegol dewisol ar gyfer cartrefi sydd angen capasiti ychwanegol.

Cadarnheir manylion pellach wrth i'r cynlluniau gael eu datblygu.

Nid oes unrhyw newidiadau i'r amserlenni casglu wedi'u cytuno eto. Bydd preswylwyr yn cael gwybod am unrhyw newidiadau yn y dyfodol wrth i'r cynlluniau ddatblygu.

Wrth ddatblygu cynlluniau gweithredu bydd y cyngor yn parhau i ystyried anghenion cartrefi sy’n defnyddio’r gwasanaeth cymorth casglu bin, teuluoedd mwy a’r rhai hynny sy’n defnyddio gwasanaethau gwastraff hylendid a chlytiau.

Mae’n rhaid i bob cyngor yng Nghymru gyrraedd targed ailgylchu 70% Llywodraeth Cymru. Gellir dirwyo cynghorau os nad ydynt yn cyrraedd y targed hwn.

Mae Ynys Môn yn ailgylchu 63% o’i wastraff ar hyn o bryd. Gallai Cyngor Sir Ynys Môn gael dirwy o thua £400,000 y flwyddyn yn seiliedig ar y gyfradd ailgylchu bresennol.

Mae ‘Cynllun Strategol Adnoddau a Gwastraff 2024 - 2029’ Cyngor Sir Ynys Môn yn cynnwys ymrwymiad i gynyddu cyfraddau ailgylchu a chyrraedd y targed o 70%.

Ymatebodd dros 4,000 o bobl i’r ymgynghoriad.

Roedd 76% yn cytuno fod cyrraedd targed 70% Llywodraeth Cymru’n bwysig ac roedd 80% yn gwrthwynebu casglu biniau du bob pedair wythnos yn hytrach na phob tair wythnos.

Oherwydd hyn, bydd biniau du yn parhau i gael eu casglu bob tair wythnos o dan yr argymhellion sydd wedi’u cymeradwyo a bydd mesurau eraill yn cael eu cyflwyno i wella cyfraddau ailgylchu.

Mae tystiolaeth o gynghorau eraill (lle mae newidiadau tebyg wedi cael eu rhoi ar waith yn barod) yn dangos nad yw’r newidiadau hyn yn arwain at fwy o dipio anghyfreithlon.

Dengys tystiolaeth hefyd y gall darparu mwy o gyfleoedd ailgylchu, ochr yn ochr â lleihau capasiti gwastraff gweddilliol, wella cyfraddau ailgylchu.

Mae’r rhan fwyaf o breswylwyr yn rheoli eu gwastraff yn gyfrifol yn barod a bydd y cyngor yn parhau i hyrwyddo ailgylchu a gwaredu gwastraff yn gyfrifol.

Mae’n meddwl fydd y cyngor yn osgoi diryw o thua £400,000 y flwyddyn gan Llywodraeth Cymru.

Mae ailgylchu mwy yn helpu i leihau gwastraff gweddilliol, mae’n cefnogi ymrwymiad y cyngor i fynd i’r afael â newid hinsawdd ac mae’n cyfrannu at ei uchelgais i ennill statws sero net carbon.

Mae ailgylchu hefyd yn helpu’r cyngor i weithio tuag at gyrraedd targed ailgylchu 70% Llywodraeth Cymru.